تب طلای کوانتومی: گزارشی از بودجه‌‌های اختصاص‌یافته به استارتاپ‌های کوانتومی (قسمت اول)

تب طلای کوانتومی: گزارشی از بودجه‌‌های اختصاص‌یافته به استارتاپ‌های کوانتومی (قسمت اول)

ما در عصر انقلاب کوانتومی دوم قرار داریم، عصری که فناوری‌های کوانتومی از طریق دستکاری ظریف‌ترین سیستم‌های کوانتومی، شگفتی‌‌ساز می‌شوند. نوشتار زیر، گزارشی تحلیلی از وب‌سایت نیچر درباره سرمایه‌گذاری‌های در حوزه‌ی این فناوری‌های کوانتومی را مرور می‌کند.

رابرت شولکوپف (Robert Schoelkopf)، بیش از 15 سال را صرف مطالعه اجزای سازنده‌ی کامپیوترهای کوانتومی کرد تا  وقتی در سال 2015 تصمیم گرفت شروع به ساخت یکی از آ‌ن‌ها کند. این فیزیکدان به همراه همکارانش در دانشگاه ییل، ایده‌ی استارتاپ خود در زمینه مدارهای کوانتومی را با شرکت‌های سرمایه‌گذاری مطرح کردند؛ به امید ترغیب سرمایه‌گذاران خطرپذیر مبنی بر اینکه زمان سرمایه‌گذاری در یک شرکت محاسبات کوانتومی فرارسیده است. آن‌ها طی دو سال توانستند 18 میلیون دلار را تامین کنند. این مبلغ برای ساخت یک آزمایشگاه تخصصی که در یک پارک علمی در نزدیکی دانشگاه در نیوهیون (New Haven) و در ژانویه ۲۰۱۹ افتتاح شد و برای استخدام حدود 20  دانشمند و مهندس، کافی بود.

برای شولکوپف، سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) قلمرویی ناآشنا بود، اما وی تنها فیزیکدان کوانتومی نبود که یک ایده تجاری را به موفقیت رساند. دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ فناوری، زمان طولانی است که در حال توسعه و رشد تحقیقات کوانتومی بوده و در طی چند سال گذشته میلیاردها دلار برای این حوزه هزینه کرده‌اند. با افزایش حمایت آن‌ها، سرمایه‌گذاران خارجی نیز به دنبال وارد شدن در این صنعت نوپا بوده‌اند.

با شروع سال ۲۰۱۹، طبق تحلیل‌های گروه  Nature، سرمایه‌گذاران خصوصی از سال 2012  حداقل در 52  شرکت فناوری کوانتومی در سطح جهان سرمایه‌گذاری کرده‌اند که بسیاری از آن‌ها از بخش‌های دانشگاهی منشا گرفته‌اند. تحقیقات دانشگاهی تاکنون موفق به یافتن ایده‌های بسیاری شده‌اند که نیازمند توسعه و به نتیجه رساندن هستند. با وجود اینکه ارزش برخی سرمایه‌گذاری‌ها فاش نشده، تحلیل‌های Nature، مقیاس ارزش فعالیت‌های اخیر را بدست آورده است. به نظر می‌رسد در سال‌های2017  و2018  شرکت‌ها حداقل 450 میلیون دلار بودجه خصوصی دریافت کرده‌اند که یعنی بیش از چهار برابر بودجه‌ای که در دو سال گذشته افشا شده است. سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر، بخش عمده‌ای از این پول را تشکیل می‌دهند. در حال حاضر، بسیاری از شرکت‌ها در قطب VC در دره سیلیکون (Silicon Valley) کالیفرنیا سقوط کرده‌اند. کریستوفر مونرو (Christopher Monroe) فیزیکدان دانشگاه مریلند در کالج پارک (و هم‌بنیان‌گذار شرکت محاسبات کوانتومی IonQ در سال 2015) می‌گوید: «بسیاری از شرکت‌های باقی‌مانده با دقت حوزه کوانتوم را دنبال می‌کنند».

تردید اندکی وجود دارد که فناوری‌های کوانتومی، سرانجام محصولاتی مفید و بالقوه انقلابی به بار می‌آورند. در کنار سرمایه‌گذاری‌های دولتی، صدها شرکت در تلاش هستند تا در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند، نام‌های بزرگی همچون IBM ،Google ،Alibaba ،Hewlett Packard ،Tencent ،Baidu  و Huawei که همگی تحقیقاتی در این زمینه انجام می‌دهند. بر طبق گزارش‌ها، گوگل موفق به ساخت یک کامپیوتر کوانتومی شده است که می‌تواند مسائل تخصصی را حل کند که قوی‌ترین کامپیوترهای کلاسیک از حل آن‌ها ناتوانند، نقطه عطفی معروف به برتری کوانتومی (quantum supremacy). در حال حاضر رمزگذاری امن با استفاده از فناوری کوانتومی، محصولی تجاری است، مانند برخی دیگر از فناوری‌های کوانتومی که تشخیص، تصویربرداری یا اندازه‌گیری در مقیاس‌های دقیق را انجام می‌دهند. شرکتی به نام D-Wave  در کانادا، حتی کامپیوترهایی را به فروش می‌رساند که از اثرات کوانتومی بهره می‌برند، گرچه این ماشین‌ها در کارهای خاصی که به عنوان مسائل بهینه‌سازی شناخته می‌شوند، تخصص دارند.
اما سرمایه‌گذاران خطرپذیر، تمایل به سرمایه‌گذاری در زمینه‌ای دارند که در آینده می‌تواند تعیین‌کننده باشد، مانند یک کامپیوتر کوانتومی چندمنظوره که می‌تواند بسیاری از محاسبات تا این لحظه غیر ممکن را مدیریت کند. از منظر سرمایه‌گذاران خطرپذیر، وجوه نقدی که سالانه وارد این حوزه می‌شوند، مثلا در مقایسه با سرمایه گذاری‌های خطرپذیر در شرکت‌های هوش مصنوعی (AI)  تا قبل از سال 2010، هزینه‌ای ناچیز محسوب می‌شوند.

سرمایه‌‌گذاری‌های خطرپذیر ایالات متحده تا سال2018  در زمینه هوش مصنوعی به 9.3  میلیارد دلار رسیده بود. با این وجود، این ارقام برای زمینه‌ای نابالغ که هنوز فروش چندانی ندارد، قابل توجه هستند. علی‌رغم این امر، تعدادی از شرکت‌های نرم افزاری، در حال بازاریابی برای کار خود که در زمینه‌ی الگوریتم‌های کوانتومی است، هستند. این الگوریتم‌های کوانتومی برای سخت‌افزارهایی که هنوز وجود ندارند، نوشته شده‌اند.

بسیاری نگرانند، زیرا این آوازه می‌تواند به حبابی تبدیل شود. به گفته‌ی داگ فینك (Doug Finke)، دانشمند کامپیوتر در كالیفرنیا كه وب سایت Quantum Computing Report  را اداره می‌کند: «در حال حاضر هیاهوی بسیاری در این زمینه وجود دارد». فناوری‌های کوانتومی پیشرفت‌های سریعی داشته‌اند، اما ماشین‌هایی که بتوانند بسیاری از محاسبات را انجام دهند، ممکن است هنوز هم ده‌ها سال با ما فاصله داشته باشند و حتی در آن زمان نیز نوشتن الگوریتم‌هایی که بتوان از توانایی‌های آن‌ها بهره برداری کرد، کار بسیار دشواری باشد».

برخی از سرمایه‌گذاران خطرپذیر، به دنبال دستیابی به موفقیتی هستند که موجب کاربری عمومی کامپیوترهای کوانتومی طی پنج یا ده سال آینده شود. برخی دیگر در تلاشند تا آنقدر پیشرفت کنند که توسط شرکت‌های بزرگ، جذب و خریداری شوند. همچنین بسیاری امیدوارند که دانشمندان بتوانند کاربردهایی را برای کامپیوترهای کوانتومی نسبتا کوچک و ناکامل که ممکن است زودتر ظهور یابند، پیدا کنند. این ماشین‌ها، محدود به حل سؤالات خاصی مانند شبیه سازی یک واکنش در شیمی کوانتومی یا بهینه‌سازی یک مدل مالی خواهند بود. آن‌ها ممکن است عملکرد بهتری نسبت به یک کامپیوتر کلاسیک که دارای منابع محاسباتی نامحدود است، نداشته باشند، اما با این وجود قادر به تولید محصولات قابل فروشی هستند.

طی گزارش آکادمی ملی علوم، مهندسی و پزشکی ایالات متحده که در دسامبر 2018 منتشر شده است، اگر نمونه اولیه این کامپیوترهای کوانتومی با کاربردهایی سودآور به زودی پدیدار نشوند، این حوزه با «دره مرگ» روبرو خواهد شد که در آن دیگر سرمایه‌گذاری وجود نخواهد داشت. برخی محققان نگران یک «زمستان کوانتومی» مشابه «زمستان‌های هوش مصنوعی» هستند که برای توصیف کاهش‌ ناگهانی علاقه، در پی توجهات زیاد قبلی استفاده می‌شود. اکنون گفته می‌شود که کار شرکت‌های آمریکایی برای بدست آوردن بودجه خصوصی سخت‌تر شده و همچنین فینك خاطرنشان می‌کند که هفت مورد از ده معامله‌ی امسال که توسط وی ثبت شده، در خارج از کشور بوده است.
 
ادامه دارد...
كلمات كليدي :
سرمایه گذاری فناوری های کوانتومی
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام  
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر
login